Zo maak je je toetsenbord schoon zonder schade

Koppel het toetsenbord los of zet de laptop uit, houd het ondersteboven en tik de kruimels eruit. Blaas daarna met korte stoten perslucht tussen de toetsen, met de spuitbus rechtop. Neem de toetsen af met een zachte doek die alleen vochtig is, met water of het schoonmaakmiddel dat de fabrikant van je toetsenbord toestaat, en spuit of giet nooit iets op het toetsenbord zelf. Druk tot slot elke toets één keer in om te controleren of alles nog werkt.

Toetsenbordtest

Wat je nodig hebt

• Een spuitbus perslucht met het rietje, of een zacht kwastje.
• Een zachte, pluisvrije doek, zoals een microvezeldoekje. Keukenpapier en ruwe doeken kunnen krassen maken.
• Wattenstaafjes.
• Water met een druppel mild afwasmiddel, of isopropylalcohol als de fabrikant van je toetsenbord dat toestaat (zie de tabel hieronder).
• Voor een mechanisch toetsenbord: een keycap-trekker.

1. De snelle schoonmaakbeurt, voor elk toetsenbord

1. Koppel het toetsenbord los, of zet het uit en haal er verwisselbare batterijen uit. Zet een laptop uit en koppel de oplader los.
2. Houd het toetsenbord ondersteboven boven een prullenbak en tik zachtjes op de achterkant, zodat de kruimels eruit vallen.
3. Blaas met korte stoten perslucht tussen de toetsen, rij voor rij over het hele toetsenbord. Houd de spuitbus rechtop: schuin of ondersteboven kan er vloeibaar drijfgas uit komen, en dat is ijskoud. Geen spuitbus in huis? Een stofzuiger met een borstelmondstuk, of een föhn op de koude stand, doet hetzelfde werk.
4. Neem de toetsen en de rand eromheen af met een zachte doek die licht bevochtigd is met water, of met water en een beetje mild afwasmiddel. Wring de doek goed uit, zodat er niets tussen de toetsen druppelt.
5. Haal een wattenstaafje langs de kieren en de zijkanten van de toetsen en droog alles na met een droog stuk van de doek.

2. Laptoptoetsenborden

• Voor een MacBook geeft Apple deze methode: houd hem open in een hoek van ongeveer 75 graden, bijna rechtop, en spuit het toetsenbord van links naar rechts in, met het rietje op ongeveer 1 cm van de toetsen. Kantel de laptop daarna op zijn rechterzijkant en spuit opnieuw, en daarna op zijn linkerzijkant.
• Keycaps van laptops klikken op dunne plastic scharniertjes die snel breken. Laat ze zitten, tenzij de handleiding van de fabrikant van je laptop laat zien hoe je ze verwijdert.
• Het toetsenbord ligt direct boven de onderdelen van de laptop, dus laat er nooit vloeistof in lopen: maak rond een vuile toets schoon met een wattenstaafje dat nauwelijks vochtig is.

3. Mechanische toetsenborden en keycaps

1. Maak eerst een foto van het toetsenbord, zodat elke keycap weer op zijn eigen plek terechtkomt.
2. Trek de keycaps recht omhoog met een keycap-trekker. Laat de lange toetsen (spatiebalk, Shift, Enter, Backspace) zitten, tenzij die echt schoon moeten: ze rusten op metalen stabilizerbeugels die lastig terug te zetten zijn.
3. Blaas of borstel het stof van de plaat tussen de schakelaars en maak rond de schakelaars schoon met een wattenstaafje dat bevochtigd is met isopropylalcohol. Laat niets in een schakelaar druppelen.
4. Laat de keycaps ongeveer 30 minuten weken in warm (niet heet) water met een beetje afwasmiddel, schrob ze voorzichtig met een zachte tandenborstel, spoel ze af en laat ze helemaal drogen voordat je ze terugzet. Water dat in een keycap achterblijft, loopt in de schakelaar.
5. Druk elke keycap recht naar beneden tot hij helemaal op zijn schakelaar zit.

Plakkende toetsen en vastgekoekt vuil

Een toets die blijft hangen of korrelig aanvoelt, heeft meestal opgedroogde drank of vet om zich heen. Koppel het toetsenbord los of zet de laptop uit, maak rond de toets schoon met een wattenstaafje dat licht bevochtigd is met isopropylalcohol en laat alles helemaal drogen. Trek op een mechanisch toetsenbord eerst de keycap eraf, maak rond de schakelaar schoon en druk de schakelaar een paar tientallen keren in om de resten los te werken. Blijft Shift, Ctrl of Alt ingedrukt nadat je de toets loslaat, dan is dat geen vuil maar de instelling Plaktoetsen: zie Plaktoetsen uitzetten.

Water of alcohol? Wat de fabrikanten zeggen

Fabrikanten zijn het er niet over eens hoe sterk een schoonmaakmiddel hun toetsenborden kunnen verdragen, en sterke alcohol kan bij sommige keycaps de opdruk eraf halen. Volg de fabrikant van je eigen toetsenbord en probeer alles wat sterker is dan water eerst uit op een onopvallende plek.

Apple, Microsoft en Logitech zeggen alle drie dat het schoonmaakmiddel op de doek moet, nooit op het toetsenbord. Apple en Logitech sluiten ook bleekmiddel, sterke oplosmiddelen en schuurmiddelen uit, en Logitech noemt aceton (nagellakremover) bij naam.

Iets gemorst?

Koppel het toetsenbord meteen los, of zet de laptop meteen uit en koppel de oplader los. Houd het ondersteboven zodat de vloeistof eruit loopt, dep op wat je kunt bereiken met een pluisvrije doek en laat alles minstens 48 uur drogen voordat je het weer aanzet. Water droogt vaak zonder schade op; koffie, frisdrank en sap laten een plakkerig laagje achter dat je moet verwijderen zoals hierboven bij plakkende toetsen. Is er vloeistof in een laptop gekomen, breng hem dan zo snel mogelijk ter reparatie in plaats van hem zelf open te maken.

Hoe vaak?

Microsoft en HP raden allebei aan om één keer per maand schoon te maken; zo hopen kruimels zich niet op onder de toetsen. Maak meteen schoon als je iets hebt gemorst, en houd eten en drinken uit de buurt van het toetsenbord; met schone handen komt er geen vet op de keycaps.

Test daarna elke toets

Sluit het toetsenbord weer aan, open de toetsenbordtest en druk elke toets één keer in: elke toets licht op zodra de computer hem ontvangt. Reageren sommige toetsen nog steeds niet, zie dan Toetsen werken niet. Typt een toets nu twee keer, dan is dat key chatter: lees waarom een toetsenbord dubbele letters typt.

Bronnen: Apple, het toetsenbord van je MacBook schoonmaken en je Apple-producten schoonmaken; Microsoft, hoe maak ik mijn Microsoft-muis of -toetsenbord schoon?; Logitech, je Logitech-apparaat schoonmaken; HP, een toetsenbord schoonmaken.