Klavyeni zarar vermeden nasıl temizlersin?

Klavyenin fişini çek ya da dizüstü bilgisayarı kapat, klavyeyi ters çevirip hafifçe vurarak kırıntıları dök, ardından basınçlı hava spreyini dik tutup tuşların arasına kısa kısa hava sık. Tuşları yalnızca nemli, yumuşak bir bezle sil; bezi suyla ya da klavyenin üreticisinin izin verdiği temizleyiciyle nemlendir ve klavyenin üzerine asla doğrudan bir şey püskürtme ya da dökme. Sonra her tuşa bir kez basarak hepsinin hâlâ çalıştığını kontrol et.

Klavye testi

Her tuş kapağı bir switch'in üzerine oturur; çevresindeki boşluktan kırıntı, toz ve kıl alttaki plakaya düşer. Klavyeyi ters çevirmek gevşek olanları çıkarır; açılı üflenen hava ise kalanları tuş kapaklarının altından kaldırır. Sıvı da aynı boşluklardan içeri akar; bu yüzden bez hiçbir zaman nemliden fazla olmamalı.

Gerekenler

Pipetiyle birlikte bir basınçlı hava spreyi ya da yumuşak bir fırça.
Mikrofiber gibi yumuşak, tüy bırakmayan bir bez. Kâğıt havlu ve sert bezler yüzeyi çizebilir.
Kulak çubukları.
Bir damla hafif bulaşık deterjanı katılmış su ya da klavyenin üreticisi izin veriyorsa izopropil alkol (aşağıdaki tabloya bak).
Mekanik klavye için bir tuş sökücü.

1. Hızlı temizlik: her klavye için

Klavyenin fişini çek ya da klavyeyi kapat ve çıkarılabiliyorsa pillerini sök. Dizüstü bilgisayarı kapat ve şarj aletini çıkar.
Klavyeyi bir çöp kutusunun üzerinde ters çevir ve kırıntıların dökülmesi için arkasına hafifçe vur.
Tuşların arasına kısa kısa basınçlı hava sık; sıra sıra ilerleyerek bütün klavyeyi dolaş. Spreyi dik tut: eğik ya da ters tutulduğunda buz gibi soğuk sıvı itici gaz püskürtebilir. Sprey yok mu? Toz fırçası başlıklı bir elektrikli süpürge ya da soğuk havaya ayarlı bir saç kurutma makinesi de aynı işi görür.
Tuşları ve klavyenin gövdesini suyla ya da biraz hafif sabunlu suyla hafifçe nemlendirilmiş yumuşak bir bezle sil. Tuşların arasına damla düşmemesi için bezi iyice sık.
Bir kulak çubuğunu tuşların arasındaki boşluklarda ve tuşların kenarlarında gezdir, sonra her yeri bezin kuru bir köşesiyle kurula.

2. Dizüstü bilgisayar klavyeleri

MacBook için Apple'ın yöntemi: bilgisayarı açık hâlde, neredeyse dik, yaklaşık 75 derecelik açıyla tut ve pipet tuşlardan yaklaşık 1 cm uzaktayken klavyeye soldan sağa doğru hava sık. Sonra bilgisayarı sağ yanına yatırıp yeniden sık, ardından sol yanına yatırıp bir kez daha sık.
Dizüstü tuş kapakları, kolayca kırılan ince plastik menteşelere takılıdır. Bilgisayarının üreticisinin kılavuzu nasıl çıkarılacağını göstermiyorsa onları yerinden sökme.
Klavye doğrudan bilgisayarın parçalarının üzerinde durur; bu yüzden içine asla sıvı kaçırma: kirli bir tuşun çevresini, neredeyse kuru denecek kadar az nemli bir kulak çubuğuyla temizle.

3. Mekanik klavyeler ve tuş kapakları

Önce klavyenin fotoğrafını çek; böylece her tuş kapağını doğru yerine takabilirsin.
Tuş kapaklarını bir tuş sökücüyle düz yukarı doğru çek. Uzun tuşlara (boşluk tuşu, Shift, Enter, Backspace) gerekmedikçe dokunma: bunlar, yerine takması zahmetli olan metal stabilizatör tellerine oturur.
Switch'lerin arasındaki plakada biriken tozu üfleyerek ya da fırçalayarak al ve switch'lerin çevresini izopropil alkolle nemlendirilmiş bir kulak çubuğuyla sil. Switch'in içine hiçbir şey damlatma.
Tuş kapaklarını biraz bulaşık deterjanı katılmış ılık (sıcak değil) suda yaklaşık 30 dakika beklet, yumuşak bir diş fırçasıyla nazikçe ovala, durula ve yerine takmadan önce tamamen kurumalarını bekle. Tuş kapağının içinde kalan su switch'e akar.
Her tuş kapağını, switch'ine tam oturana kadar düz aşağı doğru bastır.

Yapışan tuşlar ve birikmiş kir

Takılan ya da basınca pürüzlü gelen bir tuşun çevresinde genellikle kurumuş bir içecek ya da yağ vardır. Klavyenin fişi çekiliyken ya da dizüstü bilgisayar kapalıyken tuşun çevresini izopropil alkolle hafifçe nemlendirilmiş bir kulak çubuğuyla temizle ve tamamen kurumasını bekle. Mekanik klavyede önce tuş kapağını çıkar, switch'in çevresini temizle ve kalıntıyı gevşetmek için switch'e birkaç düzine kez bas. Shift, Ctrl ya da Alt bıraktıktan sonra da basılı kalıyorsa sorun kir değil, Yapışkan Tuşlar ayarıdır: Yapışkan Tuşlar nasıl kapatılır rehberine bak.

Su mu, alkol mü? Üreticiler ne diyor?

Üreticiler, klavyelerinin ne kadar güçlü bir temizleyiciye dayanabileceği konusunda hemfikir değil; yüksek oranlı alkol bazı tuş kapaklarındaki baskılı harfleri silebilir. Klavyenin üreticisinin söylediğine uy ve sudan güçlü herhangi bir şeyi önce görünmeyen bir noktada dene.

Su mu, alkol mü? Üreticiler ne diyor?
Üretici	Günlük silme	Alkol
Apple	Suyla hafifçe nemlendirilmiş, tüy bırakmayan bir bez	Klavye gibi sert yüzeylerde %70 izopropil ya da %75 etil alkollü mendiller; hiçbir açıklığa nem girmemeli
Microsoft	Hafif sabunlu suyla nemlendirilmiş, tüy bırakmayan bir bez ya da kulak çubuğu	%70 ya da daha düşük oranlı izopropil alkol, beze uygulanarak
Logitech	Musluk suyuyla hafifçe nemlendirilmiş, yumuşak ve tüy bırakmayan bir bez	%25'ten az alkol içeren mendiller ya da çubuklar; izopropil alkol yalnızca inatçı kir için ve önce görünmeyen bir noktada denenerek
HP	Hafifçe nemli bir mikrofiber bez	%70 ya da daha yüksek oranlı izopropil alkol, bir beze ya da kulak çubuğuna uygulanarak

Apple, Microsoft ve Logitech, temizleyicinin klavyeye değil her zaman beze uygulanmasını söylüyor. Apple ve Logitech ayrıca çamaşır suyu, güçlü çözücüler ve aşındırıcı temizleyiciler kullanılmamasını istiyor; Logitech asetonu (oje çıkarıcı) da adıyla anıyor.

Sıvı döküldükten sonra

Hemen klavyenin fişini çek ya da dizüstü bilgisayarı kapatıp şarj aletini çıkar. Sıvının akıp gitmesi için ters çevir, ulaşabildiğin kadarını tüy bırakmayan bir bezle bastırarak emdir ve açmadan önce en az 48 saat kurumaya bırak. Su çoğu zaman zarar vermeden kurur; kahve, gazlı içecek ve meyve suyu ise yukarıdaki yapışan tuş temizliğini gerektiren yapışkan bir tabaka bırakır. Sıvı bir dizüstü bilgisayarın içine kaçtıysa onu açmaya çalışma, bir an önce servise götür.

Ne sıklıkla?

Microsoft da HP de ayda bir temizlik öneriyor; böylece tuşların altında kırıntı birikmez. Sıvı döktüğünde hemen temizle, yiyecek ve içecekleri klavyeden uzak tut; temiz eller tuş kapaklarını yağdan korur.

Sonra her tuşu test et

Klavyeyi yeniden tak ve klavye testinde her tuşa bir kez bas: bilgisayara ulaşan her tuş yanar. Bazı tuşlar hâlâ tepki vermiyorsa klavye tuşları çalışmıyor rehberine bak. Artık iki kez yazan bir tuşta tuş titremesi (chatter) vardır: klavyenin neden çift harf yazdığını oku.

Kaynaklar: Apple, MacBook’unuzun klavyesini temizleme ve Apple ürünlerinizi temizleme; Microsoft, Microsoft faremi veya klavyemi nasıl temizlerim?; Logitech, Logitech cihazınızı temizleme; HP, klavye nasıl temizlenir.