Input lag: gecikme nereden gelir, nasıl azaltılır
Input lag (giriş gecikmesi), bir tuşa basman ile sonucunu ekranda görmen arasında geçen süredir. Üç yerde birikir: faren ya da klavyen, kareyi hazırlayan bilgisayar ve o kareyi gösteren ekran. En büyük kazanç genellikle daha yüksek kare hızından, V-Sync'i kapatmaktan ya da G-SYNC veya FreeSync destekli bir ekrandan, oyunun düşük gecikme modundan ve televizyonda Oyun Modu'ndan gelir. Ping ise seninle oyunun sunucusu arasındaki ayrı bir gecikmedir.
Tıklaman ekrana ulaşmadan önce nerelerde bekler
- Fare ya da klavyebasışı algılar ve bilgisayara gönderir
- Bilgisayaroyun girdiyi okur, ekran kartı kareyi çizer
- Ekrankareyi alır ve gösterir
Hepsi birlikte: tıklamadan ekrana kadar input lag'in
Ping oyunun sunucusuna gidiş ve dönüş: input lag'in parçası değil, ayrı bir gecikme
Input lag'i ne azaltır? En büyük kazançtan başlayarak
- Kare hızını (FPS) yükselt. Her karenin hazırlanması zaman alır; kare hızı yükseldikçe tıklaman ekrana daha çabuk ulaşır. İşe, FPS'i en çok düşüren grafik ayarlarını azaltarak başla.
- V-Sync'i kapat ya da G-SYNC veya FreeSync kullan. V-Sync açıkken hazır bir kare, ekranın bir sonraki yenilenmesini bekleyebilir. NVIDIA'ya göre en düşük gecikmeyi V-Sync kapalıyken alırsın, ama bunun bedeli görüntü yırtılmasıdır; değişken yenileme hızına sahip bir ekran yırtılmayı önler.
- Düşük gecikme modunu aç. Oyunda varsa NVIDIA Reflex'i kullan. Yoksa sürücü yardımcı olabilir: NVIDIA Denetim Masası'nda 3D Ayarlarını Yönet altında Düşük Gecikme Oranı Modu'nu Ultra yap ya da AMD Software'de Radeon Anti-Lag'i aç. Bu ayarlar, karelerin ekran kartının önünde sıraya dizilmesini önler.
- Tam ekran oyna ya da DirectX 10 ve 11 oyunlarını pencerede oynuyorsan Windows 11'de Pencereli oyunlar için iyileştirmeler ayarını aç: Ayarlar, Sistem, Ekran, Grafikler.
- Ekranı en yüksek yenileme hızında çalıştır. Windows'ta: Ayarlar, Sistem, Ekran, Gelişmiş ekran, Yenileme hızı seçin. 60 Hz'de bırakılmış 144 Hz'lik bir monitör her kareyi daha geç gösterir.
- Televizyonda Oyun Modu'nu aç. Samsung, kendi Oyun Modu'nun input lag'i azalttığını söylüyor; diğer markaların televizyonlarında da kendi oyun modları var.
- Fareyi kontrol et. 1.000 Hz'de çalışan bir oyuncu faresi her milisaniyede bir rapor gönderir. Raporların ne kadar düzenli geldiğini görmek için polling rate testini çalıştır.
Milisaniye cinsinden kare hızı ve yenileme hızı
İki kare arasındaki süre, 1.000 ms'nin bu hıza bölünmesiyle bulunur. Tıklaman ancak hazırlanıp ekrana gelen yeni bir karede görünebilir; bu yüzden hız her arttığında bekleme kısalır.
| Kare hızı ya da yenileme hızı | Kareler arası süre |
|---|---|
| 30 Hz ya da FPS | 33,3 ms |
| 60 Hz ya da FPS | 16,7 ms |
| 120 Hz ya da FPS | 8,3 ms |
| 144 Hz ya da FPS | 6,9 ms |
| 240 Hz ya da FPS | 4,2 ms |
| 360 Hz ya da FPS | 2,8 ms |
Fare de aynı şekilde çalışır: 125 Hz'de her 8 ms'de, 1.000 Hz'de her 1 ms'de bir rapor gönderir. Bunun ötesinde gecikmenin çok daha büyük kısmını genellikle kare hızı ve ekran belirler.
Monitörünün tam yenileme hızında çalıştığından emin değil misin? Yenileme hızı testi ile kareleri say.
Input lag mı, başka bir şey mi?
- Rakipler sıçrayarak hareket ediyor ya da olduğun yere geri çekiliyorsun: bu input lag değil, ağ sorunudur (ping, paket kaybı). Kablolu bağlantı genellikle işe yarar.
- İmleç masaüstünde de donuyor ya da takılıyor: bu, farenin bağlantısıyla ya da parazitle ilgili bir sorundur. Fare neden gecikir veya takılır yazısına bak.
- İmleç hızlı hareketlerde daha uzağa gidiyor: bu fare ivmesidir.
- Her şey yalnızca tek bir oyunda ağır geliyor: önce o oyunun FPS sınırını, V-Sync ve düşük gecikme ayarlarını kontrol et.
Bir web sitesi input lag'ini ölçebilir mi?
Hayır. Tarayıcı tıklamanı ne zaman aldığını bilir, ama ekranın sonucu gerçekte ne zaman gösterdiğini bilemez; bu yüzden hiçbir web sitesi sana bir input lag değeri veremez. Bunu ölçmek için ekrana yerleştirilen bir sensör ya da yüksek hızlı bir kamera gerekir; desteklenen monitörlerdeki NVIDIA Reflex Analyzer gibi. Refleks testimiz seni ve bu zincirin tamamını birlikte ölçer: düşük kare hızı ya da yavaş bir televizyon süreni uzatır.
Kaynaklar: NVIDIA (İngilizce), Introducing NVIDIA Reflex; AMD (İngilizce), How to configure Radeon Chill and Radeon Anti-Lag; Microsoft, Windows 11'de pencereli oyunlar için iyileştirmeler ve Windows'ta monitörünüzün yenileme hızını değiştirin; Samsung (İngilizce), best settings for gaming on a Samsung TV.