Klavye ghosting ve rollover nedir?
Ghosting, zaten basılı tuttuğun tuşlar yüzünden klavyenin hiç basmadığın bir tuşu bildirmesidir. Çoğu klavye bunu önlemek için yeni basışı yok sayar; buna engelleme (blocking) denir: W, A ve boşluk tuşunu basılı tutarken Shift'e basarsın ve hiçbir şey olmaz. Oyuncular ikisine de ghosting der; ikisinin de kaynağı tuşların klavye devresine bağlanış şeklidir. Birlikte kullandığın tuşları klavye testinde basılı tut ve klavyenin hangi kombinasyonları bildirdiğini gör.
Terimler, sade bir dille
- Ghosting: klavye, kimsenin basmadığı bir tuşu bildirir.
- Engelleme (blocking, jamming olarak da bilinir): klavye, hayalet tuş oluşmasın diye bastığın bir tuşu yok sayar. Oyunlarda “ghosting” denen sorunların çoğu aslında budur.
- Key rollover (KRO): her biri algılanacak şekilde aynı anda kaç tuşu basılı tutabildiğin. 6KRO herhangi altı tuş demektir; NKRO (n-key rollover) ise tüm tuşların aynı anda algılanmasıdır.
- Anti-ghosting: bir standart değil, üreticilerin kullandığı bir terim. Klavyenin hayalet tuşları engellediği anlamına da gelebilir, bir tuş grubunun (çoğunlukla W, A, S, D ve çevresindeki tuşların) her kombinasyonda çalıştığı anlamına da. NKRO garantisi vermez; bunu teknik özelliklerde yazan rollover değeri garanti eder.
Klavyeni test et
- Klavye testini aç. Basılı tuttuğun her tuş yanar; “Şu an basılı” ve “Aynı anda en fazla” sayaçları bunları sayar.
- Oyunlarda birlikte kullandığın tuşlara, hiçbirini bırakmadan tek tek bas: örneğin önce W, sonra A, sonra Shift, sonra boşluk tuşu.
- Eklediğin tuş yanmıyorsa klavye o kombinasyonu engellemiştir. Hiç dokunmadığın bir tuş yanıyorsa bu bir hayalet tuştur.
- Tuşları bırak ve başka grupları dene: W, D ve boşluk tuşu; Shift ile rakam tuşları; Ctrl ile yön tuşları. Hangilerinin çalışmadığını not al.
Test, tarayıcına ulaşanı gösterir. Sistem bazı kombinasyonları kendine ayırır (Alt ile Tab ya da Windows veya Command tuşuyla yapılan her kombinasyon gibi) ve çoğu dizüstü bilgisayar Fn tuşunu klavyenin içinde işler; bu yüzden bu tuşlar rollover hakkında hiçbir şey söylemez.
Oyunlarda hangi kombinasyonlar önemli?
Hareket ve bir iki eylem: W veya S ile A veya D, koşmak için Shift ya da eğilmek için Ctrl ile birlikte basılı tutulur; ardından zıplamak için boşluk tuşu ve Q, E, R ya da bir rakam tuşu gelir. Bu, aynı anda beş tuş edebilir. 6KRO veya daha iyisini sunan bir klavye bunların hepsini algılar; sıradan bir ofis klavyesi ise devresinin tuşları nasıl grupladığına bağlı olarak bazılarını engelleyebilir. Aynı anda en çok tuşa ritim oyunları ve tek klavyeyi paylaşan iki oyuncu ihtiyaç duyar.
Neden altı tuş: USB sınırı
En basit USB klavye raporu, yani bilgisayarın açılış ekranının (BIOS) da anladığı rapor, altı normal tuş ile değiştirici tuşları (sol ve sağ Ctrl, Shift, Alt ve Windows ya da Command tuşu) taşır. Yalnızca bu raporu gönderen bir klavye aynı anda altı tuşta durur. NKRO klavyeler daha büyük bir rapor gönderir; bazı açılış ekranları ve KVM switch'ler yalnızca küçük raporu anladığı için birçoğunda NKRO ile 6KRO arasında geçiş seçeneği bulunur.
Ne yapabilirsin?
- Eylemi başka bir tuşa taşı. Bir kombinasyon çalışmıyorsa o eylemi diğerleriyle birlikte çalışan bir tuşa ata; hangisinin çalıştığını test gösterir.
- NKRO'yu aç. Birçok oyuncu klavyesinde, klavyenin uygulamasından ya da bir tuş kombinasyonuyla açılan bir NKRO modu vardır; nasıl açılacağı kullanım kılavuzunda yazar.
- Doğrudan bilgisayara tak. Bir KVM switch, klavyeyi altı tuşluk rapora sınırlayabilir. Klavyeyi doğrudan bilgisayara takıp test et.
- Satın alırken rollover değerine bak. Anti-ghosting ifadesine değil, NKRO'ya ya da aynı anda algılanan tuş sayısına bak.
Tuşlar bunun yerine çift mi yazıyor? Klavyenin neden harfleri çift yazdığını oku. Klavyenin hangi biçimde olduğundan emin değil misin? ANSI ve ISO klavye farkına bak.