เปรียบเทียบเลย์เอาต์คีย์บอร์ด: QWERTY, Dvorak, Colemak, AZERTY และ QWERTZ
QWERTY คือเลย์เอาต์มาตรฐานของภาษาอังกฤษ ตั้งชื่อตามตัวอักษรหกตัวแรกของแถวบน Dvorak ซึ่งเกิดในปี 1936 ย้ายสระและพยัญชนะที่ใช้บ่อยที่สุดมาไว้ที่แถวเหย้า ซึ่งเป็นแถวที่นิ้ววางพัก Colemak ซึ่งเกิดในปี 2006 ย้ายปุ่ม 17 ปุ่ม และคง Z, X, C และ V ซึ่งเป็นปุ่มของคีย์ลัดที่ใช้บ่อยไว้ที่เดิม ส่วน AZERTY และ QWERTZ คือ QWERTY ฉบับฝรั่งเศสและเยอรมัน เลย์เอาต์เป็นการตั้งค่าในระบบ คุณจึงลองแบบไหนก็ได้บนคีย์บอร์ดที่มีอยู่
QWERTY ตัวอักษร 35% อยู่บนแถวเหย้า
Dvorak ตัวอักษร 71% อยู่บนแถวเหย้า
Colemak ตัวอักษร 74% อยู่บนแถวเหย้า
| เลย์เอาต์ | สร้างเมื่อ | ตัวอักษรบนแถวเหย้า | ปุ่มที่ย้ายจาก QWERTY | Z, X, C และ V |
|---|---|---|---|---|
| QWERTY | ทศวรรษ 1870 สำหรับเครื่องพิมพ์ดีดของ Christopher Latham Sholes | 35% | 0 | อยู่ที่เดียวกับบน QWERTY |
| Dvorak | 1936 โดย August Dvorak และ William Dealey | 71% | 33 | ย้ายที่ |
| Colemak | 2006 โดย Shai Coleman | 74% | 17 | อยู่ที่เดียวกับบน QWERTY |
Dvorak หรือ Colemak เร็วกว่าไหม?
ยังเป็นที่ถกเถียงว่าแบบไหนเร็วกว่ากัน งานศึกษาของ Dvorak เองบอกว่าเลย์เอาต์ของเขาดีกว่า แต่งานศึกษาปี 1956 ที่ทำให้รัฐบาลสหรัฐฯ พบว่าการฝึกนักพิมพ์ที่มีประสบการณ์ให้เปลี่ยนเลย์เอาต์นั้นไม่คุ้มค่า และการทบทวนในภายหลังพบว่าหลักฐานของทั้งสองฝั่งยังมีน้อย สิ่งที่ภาพแสดงชัดกว่าคือ ทั้งสองแบบให้นิ้วอยู่บนแถวเหย้ามากกว่า QWERTY มาก และหลายคนที่เปลี่ยนมาใช้บอกว่าพิมพ์แล้วสบายมือขึ้น
ราคาที่ต้องจ่ายคือการเปลี่ยนนั่นเอง ช่วงสัปดาห์แรกๆ คุณจะพิมพ์ช้าลงมากระหว่างที่ยังจำตำแหน่งใหม่ไม่ได้ และอาจเสียความเร็วบน QWERTY ไปบ้างถ้าเลิกใช้ Colemak เปลี่ยนน้อยกว่า เพราะปุ่มส่วนใหญ่และคีย์ลัดยังอยู่ที่เดิม ส่วน Dvorak ย้ายแทบทุกอย่าง Colemak ยังเปลี่ยน Caps Lock ให้เป็น Backspace อีกปุ่มด้วย
AZERTY และ QWERTZ
ฝรั่งเศสและเบลเยียมใช้ AZERTY ซึ่งสลับ A กับ Q และ Z กับ W ย้าย M มาไว้ที่แถวเหย้า และวางตัวอักษรที่มีเครื่องหมายกำกับไว้บนแถวตัวเลข ตัวเลขจึงต้องกด Shift ส่วนเยอรมนี ออสเตรีย สวิตเซอร์แลนด์ และยุโรปกลางส่วนใหญ่ใช้ QWERTZ ซึ่งสลับ Y กับ Z และเพิ่ม Ü, Ö, Ä และ ß ทั้งสองแบบส่วนใหญ่ขายบนคีย์บอร์ดรูปทรง ISO ที่มีปุ่มเพิ่มอยู่ข้าง Shift ซ้าย
AZERTY ฝรั่งเศสและเบลเยียม
QWERTZ เยอรมนี ออสเตรีย สวิตเซอร์แลนด์
การสลับเลย์เอาต์
- Windows มี Dvorak, AZERTY และ QWERTZ ในตัว และมี Colemak ตั้งแต่ Windows 11 เวอร์ชัน 24H2 เพิ่มได้ในการตั้งค่าแป้นพิมพ์หรือภาษา ในเวอร์ชันเก่ากว่านั้น ต้องติดตั้ง Colemak จากเว็บไซต์ของเลย์เอาต์เอง
- macOS มี Dvorak, Colemak, AZERTY และ QWERTZ อยู่ในแหล่งป้อนเข้า (Input Sources) ในการตั้งค่าแป้นพิมพ์
- เดสก์ท็อป Linux มีครบทุกแบบในการตั้งค่าคีย์บอร์ด
- มือถือและแท็บเล็ต มีให้เลือกทั้งสำหรับแป้นพิมพ์บนหน้าจอและคีย์บอร์ดที่ต่อเพิ่ม
- ตัวอักษรที่พิมพ์บนปุ่มจะไม่ตรงกับสิ่งที่คุณพิมพ์อีกต่อไป แต่หลายคนก็ฝึกโดยไม่มองแป้นอยู่แล้ว สติกเกอร์หรือคีย์แคปใหม่จึงไม่จำเป็น
เกมหลังเปลี่ยนเลย์เอาต์
บางเกมผูกปุ่มตามตำแหน่ง W, A, S และ D จึงยังอยู่ใต้นิ้วไม่ว่าจะใช้เลย์เอาต์ไหน แต่บางเกมผูกตามตัวอักษร ปุ่มเดินจึงไปอยู่ที่ปุ่มอื่น เช็กการตั้งปุ่มในเกมหลังสลับเลย์เอาต์ และตั้งให้สลับกลับเป็น QWERTY ได้ด้วยคีย์ลัดเดียว เผื่อเกมไหนบังคับให้ใช้
ลองเลย์เอาต์ที่นี่
ทดสอบพิมพ์ดีดอ่านตัวอักษรที่เลย์เอาต์ของคุณพิมพ์ออกมา จึงวัดความเร็วได้ไม่ว่าคุณจะใช้เลย์เอาต์ไหน ทดสอบคีย์บอร์ดวาดปุ่มของคุณพร้อมตัวอักษรที่เลย์เอาต์พิมพ์ออกมา จึงเป็นวิธีเช็กเร็วๆ ว่าสลับเลย์เอาต์สำเร็จหรือยัง ส่วนบทเรียนพิมพ์สัมผัสของเราสอนแป้นพิมพ์ไทยแบบเกษมณี
เลย์เอาต์ไม่ใช่รูปทรงของคีย์บอร์ด ดูคีย์บอร์ด ANSI กับ ISO